Wat heeft PEFC voor elkaar gekregen in 2025 en wat gaan we in 2026 doen?
Een wereldwijde primeur in 2025 was op 14 maart het eerste PEFC Bomen Buiten het Bos certificaat dat werd uitgereikt aan de gemeente Zwolle. Bomen die in de stad geoogst worden vanwege noodzakelijke vernieuwing of stadsontwikkeling, krijgen daarmee via PEFC-certificering een tweede leven als duurzame houtproducten. Van stadsbankjes tot speeltoestellen en van houten constructies voor woning- en utiliteitsbouw tot kunstwerken – het hout uit Zwolse bomen draagt dus sinds vorig jaar het PEFC keurmerk. Na de gemeente Zwolle was het in september aan Landgoed de Barkel in Wierden om als eerste particuliere grondeigenaar het PEFC Bomen Buiten het Bos certificaat in ontvangst te nemen.
Van de meer dan 340 miljoen bomen in Nederland staat de helft buiten het bos: in steden, dorpen, langs akkers en weilanden, in singels met bomen en op erfgrenzen. Bomen in wijken en buurten zijn onderdeel van onze leefomgeving. Het is van belang dat ook deze bomen duurzaam beheerd worden, zodat toekomstige generaties profijt hebben van bomen. Wanneer bij het beheer van deze bomen hout vrijkomt, kan dit hout mét een PEFC keurmerk een hoogwaardiger bestemming krijgen dan zonder dit keurmerk. Daarmee draag je dus met het duurzaam beheren van bomen buiten het bos ook bij aan de circulaire economie. Om groenbeheerders over deze kansen te informeren trappen we het nieuwe jaar op 20 januari af met een mini-symposium in Zwolle. Een goed begin van het nieuwe jaar, en wij gaan ons in 2026 extra inspannen om meer gemeenten aan te laten sluiten bij het PEFC Bomen Buiten het Bos certificaat.
Ook nieuw in 2025 was de aftrap van Hout voor Morgen. In korte video’s laat PEFC onder deze titel zien hoe duurzaam bosbeheer en verantwoord houtgebruik bijdragen aan een leefbare wereld. Iedereen die met PEFC-gecertificeerd hout, papier of karton werkt, draagt bij aan iets groters: aan bomen en bossen die duurzaam beheerd worden, aan eerlijke keuzes voor mens én natuur en aan producten of (bouw)projecten die niet alleen mooi zijn voor nu, maar ook goed zijn voor morgen. In de serie Hout voor Morgen delen mensen uit diverse sectoren hun visie: van bos tot en met bouw en van overheid tot en met verpakking. In de video’s laten zij zien waarom zij kiezen voor duurzaam hout en houtproducten, en hoe zij bijdragen aan een leefbare wereld voor de volgende generaties. We hebben in 2025 al een aantal erg leuke video’s gemaakt, en we gaan hier in 2026 zeker mee door. Mocht je een briljant idee hebben voor een aflevering van Hout voor Morgen, geef ons dan een berichtje!
Niet zo erg nieuw in 2025 en dus helemaal niet meer in 2026 is de soap rond de EUDR. Deze Europese verordening ter voorkoming van wereldwijde ontbossing is nog steeds de Brusselse burelen niet ontstegen. Nadat PEFC Nederland tijdens onze Jaarbijeenkomst begin oktober een aantal deskundigen had uitgenodigd om licht in het duister te brengen, werd aan het einde van 2025 duidelijk dat er weer een jaar uitstel zou komen. De doelstellingen van de EUDR worden door PEFC nadrukkelijk onderschreven: wie kan tegen de bescherming van onze bossen zijn? Maar ook werd steeds duidelijker dat de administratieve lasten die met deze EUDR samengaat, de nobele doelstellingen behoorlijk overschaduwen.
Private vrijwillige certificering is -tenminste voor de grondstof hout- de afgelopen decennia behoorlijk effectief gebleken bij het verzekeren van duurzaam en bestendig bosbeheer. Het is nog allerminst zeker dat de EUDR eenzelfde effect zal sorteren. Daarom is het niet zo vreemd dat de EU opnieuw tijd heeft genomen om de relatie tussen de verwachte effectiviteit en de administratieve last van de EUDR nog eens goed te analyseren.
Als PEFC Nederland blijven we ook investeren in kennisontwikkeling en kennisdeling op het terrein van duurzaam bosbeheer en houtgebruik. Eén voorbeeld over 2025: we hielpen mee aan de totstandkoming van het boek The Timber Truth van Pablo van der Lugt, waarin de mythes rond het potentieel van bouwen met hout adequaat worden ontkracht. Ondanks jaren van voorlichting is de noodzaak nog steeds aanwezig om de reputatie van hout te beschermen tegen ondeskundige stemmingmakerij. En dat blijven we dus ook in 2026 gewoon doen o.a. via de Tomorrow’s Timber Talks.
Met de organisatie PEFC Nederland gaat het ondertussen prima. In 2025 nam het aantal aangesloten bedrijven in Nederland stevig toe: 947 bedrijven op 1758 locaties delen de overtuiging dat duurzaam beheerd bos een voorwaarde is om de grondstof hout óók duurzaam te mogen noemen. In 2025 hebben we de relaties met deze bedrijven aangetrokken door het bezoeken van meer dan 50 van deze bedrijven. Dit begin smaakt naar meer, en daarom zullen we deze bezoeken in 2026 voortzetten. Ook de internationale PEFC organisatie groeit: met name in het zogenaamde Congo Basin in Centraal Afrika neemt de oppervlakte PEFC gecertificeerd bos opvallend toe en is het aantal landen uitgebreid met een goedgekeurde bosstandaard: Turkije, Kroatië en Litouwen.
Namens bestuur en medewerkers van PEFC Nederland spreek ik de hoop uit dat het belang van het duurzaam beheren van onze bossen en bomen buiten het bos ook in 2026 door steeds meer partijen wordt onderkend, en dat dit zichtbaar wordt gemaakt door aansluiting bij het wereldwijd grootste certificaat voor duurzaam bosbeheer: PEFC.
Maarten Willemen
Voorzitter PEFC Nederland